Jemgyýetleri birleşdirýän ýa-da yklymlary gurşap alýan bolsa-da, möhüm wezipeleriň aragatnaşyklaryny amala aşyrýan süýümli optiki ulgamlar üçin tizlik we takyklyk iki esasy talapdyr. Telelukmançylyk, awtonom awtoulag, wideokonferensiýa we beýleki geçirijilik ukybyny köp ulanýan ulgamlary amala aşyrmak üçin ulanyjylara has çalt FTTH baglanyşyklary we 5G ykjam birikmeleri gerek. Maglumat merkezleriniň köp sanlysynyň peýda bolmagy we emeli intellektiň we maşyn öwrenmeginiň çalt ösmegi, şeýle hem has çalt tor tizlikleri we 800G we ondan ýokary goldaw bilen birleşdirilende, süýümli optiki ulgamyň ähli aýratynlyklary örän möhüm boldy.
ITU-T G.650.3 standartyna laýyklykda, optiki wagt domeni refleksometri (OTDR), optiki ýitgileri synagdan geçirmek enjamy (OLTS), hromatik dispersiýa (CD) we polýarizasiýa režimi dispersiýasy (PMD) synaglary optiki süýümiň toplumlaýyn identifikasiýasyny geçirmek we ýokary tor öndürijiligini üpjün etmek üçin zerurdyr. Şonuň üçin CD gymmatlyklaryny dolandyrmak geçirijiligiň bitewüligini we netijeliligini üpjün etmek üçin möhümdir.
ITU-T G.650.3 standartyna laýyklykda, CD ähli optiki süýümleriň tebigy häsiýetnamasy bolup, giň zolakly impulslaryň uzak aralyklara uzaldylmagydyr, emma dispersiýa maglumat geçirijilik tizligi 10 Gbit/s-den ýokary bolan optiki süýümler üçin kynçylyga öwrülýär. CD, esasanam ýokary tizlikli aragatnaşyk ulgamlarynda signalyň hiline düýpli täsir edip biler we synag geçirmek bu meseläni çözmegiň açarydyr.
CD näme?
Dürli tolkun uzynlyklaryndaky ýagtylyk impulslary optiki süýümlerde ýaýranda, ýagtylygyň dispersiýasy impulslaryň gabat gelmegine we bozulmagyna sebäp bolup, ahyrsoňy geçirilýän signalyň hiliniň peselmegine getirýär. Dispersiýanyň iki görnüşi bar: material dispersiýasy we tolkun geçirijisiniň dispersiýasy.
Materiallaryň dispersiýasy optiki süýümleriň ähli görnüşlerinde aýrylmaz faktor bolup, ol dürli tolkun uzynlyklarynyň dürli tizliklerde ýaýramagyna sebäp bolup biler, netijede tolkun uzynlyklarynyň dürli wagtlarda uzakdaky ötüriji-geçirijä ýetmegine sebäp bolýar.
Tolkun geçirijisiniň dispersiýasy optiki süýümleriň tolkun geçiriji gurluşynda ýüze çykýar, bu ýerde optiki signallar dürli synma görkezijilerine eýe bolan süýümleriň özeninden we örtüginden ýaýraýar. Bu bolsa moda meýdanynyň diametriniň üýtgemegine we her tolkun uzynlygynda signalyň tizliginiň üýtgemegine getirýär.
Beýleki çyzykly däl täsirleriň ýüze çykmagynyň öňüni almak üçin belli bir derejede CD-ni saklamak örän möhümdir, şonuň üçin nol CD maslahat berilmeýär. Emma signalyň bitewüligine we hyzmat hiline ýaramaz täsirleriň öňüni almak üçin CD kabul ederlik derejede gözegçilikde saklanmalydyr.
Süýümiň görnüşiniň dispersiýa täsiri nähili?
Öň belläp geçişimiz ýaly, CD islendik optiki süýümiň tebigy aýratynlygydyr, ýöne süýümiň görnüşi CD-ni dolandyrmakda möhüm rol oýnaýar. Tor operatorlary belli bir tolkun uzynlygy aralygynda CD-niň täsirini azaltmak üçin "tebigy" dispersiýa süýümlerini ýa-da dispersiýa egrileri üýtgeýän süýümleri saýlap bilerler.
Häzirki zaman ulgamlarynda iň köp ulanylýan süýüm tebigy dispersiýaly standart ITU-T G.652 süýümidir. ITU-T G-653 nol dispersiýaly süýşdürilen süýüm DWDM geçirijiligini goldamaýar, G.655 nol dispersiýaly süýşdürilen süýüm bolsa pes CD-e eýedir, ýöne uzak aralyklar üçin optimizirlenen we şeýle hem gymmatrak.
Netijede, operatorlar öz torlaryndaky optik süýümleriň görnüşlerini düşünmelidirler. Eger optik süýümleriň köpüsi standart G.652 bolsa, käbirleri bolsa başga görnüşli süýümler bolsa, onda ähli baglanyşyklardaky CD-ler görünmese, hyzmatyň hiline täsir eder.
Netijede
Hromatik dispersiýa ýokary tizlikli aragatnaşyk ulgamlarynyň ygtybarlylygyny we netijeliligini üpjün etmek üçin çözülmeli mesele bolmagynda galýar. Süýümli optiki geçirijileriň häsiýetnamalary we synaglary dispersiýanyň çylşyrymlylygyny çözmek üçin möhümdir, tehniki işgärlere we inženerlere global möhüm missiýa aragatnaşyklaryny alyp barýan infrastrukturany dizaýn etmek, ornaşdyrmak we saklamak üçin düşünje berýär. Toruň yzygiderli ösmegi we giňelmegi bilen, "Softel" öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmakda öňdeligi eýeläp, bazara çözgütleri täzelemegi we çykarmagy dowam etdirer.
Ýerleşdirilen wagty: 20-nji mart 2025