Simsiz aragatnaşyk tehnologiýalary "Zatlaryň interneti" ulgamynda köp dürli ugurlary öz içine alýan möhüm rol oýnaýar. Bu makala häzirki wagtda iň giňden ulanylýan "IoT" aragatnaşyk tehnologiýalarynyň käbiri bilen gysgaça tanyşdyryş berýär.
1. Öýjükli torlar
Biz hemmämiz öýjükli tehnologiýa bilen tanyş — şol bir tehnologiýa öýjükli telefonlarda ulanylýar. Ilki başda bu öýjükli ulgamlar batareýa bilen işleýän smartfonlar üçin niýetlenipdi we IoT işläp düzmek üçin amatly däldi. Şeýle-de bolsa, soňky ösüşler öýjükli tehnologiýalary IoT programmalary üçin has amatly etdi.
Mobil ulgamlar köp ýerlerde giňden elýeterli bolsa-da, gözegçilik iň zerur bolan ýerlerde, mysal üçin, liftlerde, hojalyk şkaflarynda we ýerzeminlerde öýjükli aragatnaşyk köplenç gowşak bolýar. Täze tehnologiýalar energiýa sarp edilişini azaldy, ýöne öýjükli aragatnaşyk beýleki simsiz tehnologiýalaryň köpüsine garanyňda has köp energiýa talap edýär.
5G öýjükli ulgamlary, täze nesil tehnologiýasy hökmünde ýokary tizlik we ykjamlyk hödürleýär, bu bolsa olary wideo gözegçilik, ulag we logistika, lukmançylyk maglumatlaryny geçirmek we awtomatlaşdyrmak üçin amatly edýär. 2024-nji ýyla çenli...Dünýäde 1,9 milliard 5G mobil ulanyjysy bar.
2. LPWAN
LPWAN öýjükli aragatnaşyk bilen baglanyşykly kynçylyklary çözmek üçin işlenip düzüldi. Bluetooth ýa-da Wi-Fi bilen deňeşdirilende, LPWAN kiçi maglumat paketlerini has uzak aralyklara geçirip bilýär.
LoRaWANuzak aralykly aragatnaşygy üpjün edýän iň giňden ulanylýan IoT torlarynyň biridir. Ol örän az energiýa sarp edilişini we tygşytly çipsetleri talap edýär. Mundan başga-da, bu uzak aralykly tor uly, gür ilatly ýerler üçin baglanyşygy üpjün edip biler.
3. Wi-Fi
Wi-Fi öý şertlerinde örän meşhur bolsa-da, onuň çäkli örtügi, elektrik üpjünçiligine baglylygy we ölçekleniş çäklendirmeleri ony IoT programmalary üçin has az netijeli edýär. Wi-Fi elektrik çeşmesine aňsatlyk bilen birikdirip bolýan öý enjamlary üçin has amatlydyr we, adatça, senagat IoT birikmesi üçin ideal saýlaw däl.
Meşhur Wi-Fi standarty,Wi-Fi 6, hatda ilatly ýerlerde hem has ýokary geçirijilik ukybyny hödürleýär. Şeýle-de bolsa, infrastrukturanyň täzelenmegini talap edýär.
4. Tor torlary
Adyndan görnüşi ýaly, tor torlary komponentleriň arasyndaky özara täsirlere daýanýar. Ähli düwünleriň merkezi merkez bilen aragatnaşyk saklaýan ýyldyz topologiýalaryndan tapawutlylykda, tor torlary maglumatlary düwünleriň arasynda geçişe ýetýänçä geçirýär.
Tor torlary uzak aralyklarda netijeli däl we ýeterlik örtügi üpjün etmek üçin köp sanly sensorlary talap edýär. Olar gysga aralykly ulanylyşlardan has köp energiýa sarp edýärler. Şeýle-de bolsa, tor torlary berk we ygtybarlydyr, tor boýunça çalt maglumat geçirilmegini üpjün edýär we ýerleşdirmek aňsatdyr.
5. Bluetooth we BLE
“Bluetooth” maglumatlary bir noktadan beýleki nokta ýa-da bir noktadan birnäçe sarp ediji enjamlaryna geçirmek üçin niýetlenen meşhur gysga aralykly aragatnaşyk tehnologiýasydyr.
Sarp edijileriň IoT enjamlarynyň aýratyn zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin,Bluetooth pes energiýaişlenip düzüldi. Bluetooth arkaly işleýän enjamlar köplenç smartfonlar bilen birikdirilýär, olar buluda maglumat ibermek üçin merkezi merkezler hökmünde hereket edýär. Häzirki wagtda BLE esasan ulanylýarlukmançylyk geýilýän enjamlar.
6. Zigbee we beýleki mesh protokollary
Zigbee tor ulgamyna örän meňzeýär. Ol düwünleriň arasynda sensor maglumatlaryny geçirmek arkaly tor örtügini üpjün edýän gysga aralykly simsiz tehnologiýadyr.
LPWAN tehnologiýalaryndan tapawutlylykda, Zigbee hödürleýärpes energiýa netijeliligi bilen ýokary maglumat tizligiZigbee we şuňa meňzeş beýleki tor protokollary düwünleriň dykyz we deň paýlanýan gysga we orta aralykdaky IoT programmalary üçin iň amatlydyr.
Zigbee üçin nusgawy IoT ulanylyş mysalyöý awtomatlaşdyrmasyZigbee, adatça, senagat ulanylyşlary üçin amatly hasaplanmaýar, sebäbi datçikler uly geografik sebitlerde ýa-da çylşyrymly ulgam gurşawlarynda ýerleşýän mahaly, onuň baglanyşygy has az ygtybarly bolýar.
7. LAN / PAN
LAN we PAN-lar maglumat geçirijilik ulgamlarynyň bahasyny arzanlaşdyrýarlar, ýöne olaryň baglanyşygy deňeşdirme boýunça ygtybarsyzdyr. IoT çözgütlerinde simsiz PAN we LAN-lar adatça şu aşakdakylar bilen görkezilýär:Wi-Fi we Bluetooth.
Wi-Fi ýapyk gurşawlarda iň gowy işleýär we bökdençsiz işlemek üçin güýçli signallary we giriş nokatlaryna golaýlygy talap edýär.
8. Radio ýygylygyny kesgitlemek
Radio ýygylygyny kesgitlemek (RFID)az mukdarda maglumaty örän gysga aralyklara ibermek üçin radio tolkunlaryny ulanýar. Ol bölek söwda we ulag pudaklarynda örän peýdalydyr.
RFID bellikleri, adatça, logistika operasiýalarynda önümlere ýa-da enjamlara berkidilýär, bu bolsa kärhanalara aktiwleriň hereketini real wagt režiminde aňsatlyk bilen yzarlamaga mümkinçilik berýär. Bu tehnologiýa üpjünçilik zynjyryny we inwentar dolandyryşyny ýeňilleşdirmäge kömek edýär. Bölek söwdada RFID bellikleri, esasan, şu aşakdakylarda ulanylýaröz-özüňi kassa edýän stollar we akylly tekjeler.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 15-nji ýanwary